تبليغاتX
وبسایت شیرجه ایرانیان
IRDIVING.COM
تاریخچه شیرجه


مهرداد هجیر

تاریخچه شیرجه

 
 مورخان براین باورند که تاریخ مسابقات شیرجه به کشور یونان باستان بازمیگردد ولی تنها اطلاعی که در این باره وجود دارد مربوط به نقوش مقبره‌ای در شهر ناپال درکشور ایتالیا میباشد که قدمت آن به ۲۵۰۰سال میرسد در روی سقف این مقبره تصویر مردی مشاهده میشود که در حال شیرجه زدن از روی سکوی مرتفعی میباشد که احتمالا باید صخره یا پرتگاهی باشد پیشگامان ورزش شیرجه افرادی بودند که با پرش از روی صخره‌ها وپرتگاهها به درون آبهای دریای آکاپولکو به شهرت رسیدند.
 سپس در قرن۱۷ هنگامی که ژیمیناستهای آلمانی وسو ئدی برای ایمنی بیشتر حرکات نمایشی خود را در سواحل دریا انجام می‌دادند وعده کثیری را برای تماشا به ساحل می‌کشاندند آهسته آهسته این رشته ورزشی تکمیل شد. نهایتا تمرینات ژیمناستیک آنانبه یک رشته ورزشی تبدیل شد که به آن شیرجه آزاد گفته میشود. واژه‌ای که حتی پس از ورود این رشته به مسابقات المپیک سنت لویس آمریکا در سال ۱۹۰۴ به صورتشیرجه وشنا در زیر آب همچنان به آن اطلاق گردید.
 در انگلستان در قرن ۱۷ ابتدا مسابقات شیرجه ساده برای در برکه‌ها ورودخانه‌ها وبندرها واز روی رودخانه‌ها وپل‌ها وصخره‌ها انجام میشد. در سال ۱۸۸۹مسابقات شیرجه ساده برای اولین بار در اسکاتلند برگزار شد که ارتفاع سکوی شیرجه ۲متر بود. درسال ۱۸۹۵ جامعه غریق انگلستان اولین مسابقات شیرجه ساده را در لندن ترتیب داد که ارتفاع سکوی پرش در این مسابقات ۵ مترو ۱۰ متر بود و در سال ۱۹۰۸ شیرجه به عنوان یک ورزش حرفه‌ای وارد المپیک شد و دارای زیبایی و فرم و حرکات و امتیاز بندی شد.
 بعد المپیک ۱۹۲۴ پاریس مسابقات شیرجه به صورت مدرن برگذار گردید. در سال ۱۹۲۹ سیستم تقسیم بندی شیرجه‌ها با توجه به حالت شروع از روی سکو یا تخته حالت رو به آب یا پشت آب یا مسیر چرخش در هوا به طرف جلو یا عقب معکوس یا تو چرخش‌های حول محور عرضی یا طولی به شش گروه یا خانواده تقسیم شدند.
 تا در المپیک ۱۹۵۶ ملبورن که نحوه شماره گذاری به صورت فعلی برای شیرجه‌ها ایجاد شد و تا قبل از آن شیرجه‌ها به ترتیب شماره از یک تا ۵۶ شماره گذاری شده بود. کشور بریتانیا که جزء کشورهایی است که مدت ۷۸ سال پیشگام شیرجه انفرادی بوده‌است می‌تواند همچنان به عنوان معرفی کننده رشته شیرجه جدید از سایر کشورها پیشی گیرد.
 تا ساال ۱۹۹۶ آتلانتا شیرجه از تخته فنری ۳ متر و سکوی ۱۰ متر همچنان اجرا می‌شد با این تفاوت که در مدل جدید یک تیم ۲ نفره همزمان و در یک ارتفاع یا تخته ۳ متر یا سکوی ۱۰ متر به صورت همزمان شیرجه میروند و هماهنگی و نظم حرکات آنها توسط داوران سنجیده می‌شود این رشته از شیرجه بنام شیرجه‌های هماهنگ نامیده میشود.
تاریخچه شیرجه - تاریخچه شیرجه در ایران


مهرداد هجیر

تاریخچه شیرجه در ایران

 بدون تردید هیچ شیرجه رونده‌ای در ایران یاد و خاطره دایو ۱۰ متر استخر قهرمانی شهید شیرودی یا امجدیه سابق را از یاد نبرده است.

 این دایو در سال ۱۳۱۹ یعنی در زمان جنگ جهانی دوم در تهران ساخته شد و تا ۶۴ سال بدون استراحت و خستگی مانند کوهی استوار در خدمت قهرمان پروری در رشته شیرجه در ایران بود. چه قهرمانانی که در تاریخ شیرجه ایران مدال آور قهرمانی بودند و چه بچه‌های کوچکی که آرزو داشتند روزی ازبالای این دایو زیبا و سربلند شیرجهه بزنند. ابهت و اقتدار این پدر بزرگ شیرجه که سایه آن نیمی از قهرمانی رامی پوشاند و اصولا به نام سمبل باشگاه امجدیه معروف بود به یاد دارند.

 درسال ۱۹۵۱ در اولین دوره بازیهای آسیایی دهلی، دوشیرجه رو افتخار آفرین ایرانی به نام تقی عسگری و منوچهر خموش در این سابقات شرکت کردند که آقای تقی عسگری درعین ناباوری مسئولان ورزش کشور دو مدال نقره در رشته تخته و سکو و برنز در رشته تخته و آقای منوچهر خموش توانست دررشته سکو مقام چهارم را بدست بیاورد. که شروع شیرجه و تمامی تمرینات این ورزشکاران از همین دایو امجدیه انجام می‌شد.

 هفت سال بعد در بازیهای آسیایی ۱۹۵۸ توکیو نیز دو شیرجه رونده از ایران با نامهای منوچهر فصیحی و حسن اعظمی صاحب مدال برنز این مسابقات شدند که آقای منوچهر فصیحی در رشته تخته و آقای حسن اعظمی در رشته سکو به این مدالها دست یافتند. همچنین آقای محمود پاکیزه تن برنده مدال طلای بین المللی مسابقات جام اکو در کشور ترکیه و مسابقات مجارستان و رومانی در خاطرات خود نقل می‌کند که ۲۰ سال تمرین در شرایط مختلف جوی حتی در پاییز در استخر قهرمانی و دایو قهرمانی را هرگز فراموش نخواهد کرد.

 در سال ۱۹۷۳ در مسابقات ارتشهای جهان که در تهران برگزار شد آقای یدالله باشی مقام اول این مسایقات را بدست آورد.

 لازم به ذکر است که تا سال ۱۳۵۳ که استادیوم آزادی افتتاح شد غیر از استخر قهرمانی استخر دیگری وجود نداشت که دایو ده مترداشته باشد.

 سالها بعد شاگردان این بزرگان شیرجه مثل آقایان: عباس خلیلی، محمد آذر پی، هادی نیکو نژاد، حسین صدری، سعید خانلری، امید حیدر پور، علی حسینی، حسن لطفی، بهمن فضل الهی و نسل بعد شیرجه ایران: مرحوم عادل میرابیان و غلامرضا خبیری نژاد شرکت کنندگان در مسابقات آسیایی هیرو شیما و خبیری نژاد برنده مدال طلای آسیایی که در حال حاضر سر مربی تیم ملی شیرجه میباشد.
 همچنین جوانانی چون: سعید طاقبستانی، سید محمد رضا هدایتی، قائم و فیاض میرابیان قهرمان رقابتهای آسیا
پاسفیک چین و همچنین قهرمانی آسیا در بوسان کره جنوبی و مسابقات چند جانبه مصر هم افرادی بودند که افتخارات بزرگ شیرجه را تکمیل کردند و همگی افرادی بودند که بخشی از تمرینات حرفه ای خود را از روی این دایو شروع کردند.
 
در سال ۱۳۸۲ نوجوانانی که در همین استخر ابتدا شنا یاد گرفتند و بعد شروع به تمرین شرجه ، این ورزش زیبا وپر تحرک درعین حال محروم نمودند، برای اولین بار در تاریخ شیرجه کشور از این دایو حرکات سنگین ۵/۳ پشتک، ۵/۳ مهتاب و بالانس سه چرخ را اجرا نمودند که باعث افتخار نویسنده و جامعه شیرجه کشور شدند.

 این نوجوانان عبارتند از: مجید نظافتی ، سید عماد میر سلطانی ، مرتضی نواب کارگر، حامد مداح ،مهدی آقا رضایی و همینطور شیرجه روندگان جوانتری چون امید آزمون، ایمان حامی و سعید محمد خانی، مهدی سلطان زاده، سعید کریمی، حمید کریمی. اینها نوجوانانی بودند که همچون پششکسوتان خود بدون کوچکترین وسایل ایمنی و کمک آموزشی تنها با غیرت و تعصب خود مدارج ترقی را به سرعت طی کردند و وارد اردوی تیم ملی شدند.

 به هر حال به علت تعمیرات اساسی استخر و مشکلات مربوط به آن این دایو در تاریخ ۶/اردیبهشت/۱۳۸۳ در ساعت ۹:۱۰ شب بعد از دو هفته تلاش و تخریب بلدوزر سقوط کرد و خاطرات ۶۴ سال افتخار آفرینی را با خود فرود آورد به طوری که هر روز در استخر قهرمانی در حال تعمیر ، پیرمرد هایی دیده میشدند که با چشمانی اشک آلود در کنار استخر قدم میزنند وخاطرات خود را مرور میکنند.

تاسال ۱۳۵۳ که استخر شیرجه سرپوشیده استادیوم آزادی افتتاح نشده بود و حتی بعد از آن استخر قهرمانی استادیوم شیرودی بهترین استخر برای تمرین شیرجه بود وبه دلیل نزدیک بودن به مرکز شهر (میدان هفت تیر) نقش استعداد یابی و قهرمانی پیروزی زیادی در رشته شنا، شیرجه و واترپلو داشت. امید واریم پروژه جایگزینی دایو جدیدی با کیفیت بهتر و استاندارد بالاتر در جای دایو قبلی در همین استخر تاریخی به صورت یاد بودی خواهد بود که همه احالی ورزش و بخصوص آب بازان را خوشحال و خوشنود خواهد ساخت.
 
به هر حال خراب شدن و سقوط این دایو مطمئنا هرگز باعث فراموش شدن خاطرات بزرگان شیرجه نخواهد شد و یا
د و خاطره آن شیرجه های زیبا همیشه در یاد دوستداران آنها خواهد ماند.